grammagraph_visual_headder

GRAMMAGRAPH

Sanatçılar/Artists:
Deniz Yılmaz, Burak Arıkan, Günışığı Cihangir,
Ali Miharbi, Zeynep Nal, Cevdet Erek

Küratörler/Curators:
Ekmel Ertan, Fatih Aydoğdu

by amberPlatform sunar

(see below for english version)
Yaklaşık 3500–4000 yıllık bir geçmişi olan yazı, ne yazık ki sanılanın aksine edebiyatın derin dünyasında daha iyi bir hayatın olasılıkları üzerine düşünebilmek, insan zekası ve yaratıcılığının kıvrımlarından akan zenginliklerle beslenebilmek için ortaya çıkmıyor. İnsan elinden çıkan ilk yazı, çalışanlara bira ve tahıl dağıtımı gibi kayıtlar hakkında. Yazı önce kayıt ediyor, sonra şehrin yönetimine dair kuralların ilanı gibi amaçlarla yönetici sınıfın iletişim aracı olarak kullanılıyor. Yani edebiyatçılardan önce muhasebeyi tutanlar, kanun yapıcılar, devlet adamları ve yönetici elit kullanıyor yazıyı. Bu anlamda yazı kayıt ediyor, bildiriyor, duyuruyor ve talimat veriyor. Her teknoloji gibi önce yönetici sınıfın elinde bir araç. Yazının demokratikleşmesi, duyguların yazıya girmesi ise icadından çok sonra mümkün oluyor.

Yazı bir tür kod. Kodlamanın soyutluğu ve gerçeklikle kurduğu ilişki başlangıcından bugüne ve kültürden kültüre değişiyor. Çivi yazısından, hipermetine, Mısır hiyerogliflerinden C++’a, hepsi yazı. Bilgisayar programı da bir tür yazı. Kodlama ya da yazılım diyoruz zaten; yazarak kodluyoruz; kodlayarak yazdığımız gibi. Metaforu neresinden tutarsanız öbür ucuna taşıyor sizi… Yazı insanın kendi türü için tasarladığı kod. Doğayla, hayvanlarla, ruhlarla ilişki kurmak için başka kodlar kullanıyor insan, ama yazıyı sadece insanlar için yazıyor.

Dijital teknolojilere gelindiğinde, yazının geçirdiği evrimde başka bir kırılma oluşuyor. Yazıyla iletisim kurdugumuz, etkilesime girdigimiz baska bir tür ortaya çıkıyor: makine için yazıyoruz, makine bizim için yazıyor. Yapay zeka, robotik, sanal gerçeklik, insansonrası tartışmaları ile başka bağlamlara açılacak olan bu spekülasyon şimdilik burada asılı duruyor… Bilgisayarın yazı aracılığıyla duygusal alana el atması ise yazının kendi tarihindeki gelişimi kadar uzun sürmüyor; görece çok kısa olan bilgisayarın tarihinde ilk aşk şiirini 1959’da Z22 yazıyor. Konrad Zuse’un yaptığı, ilk bilgisayarlardan biri, onu şiir yazmaya kodlayan insan ise Theo Lutz. İlk burada yazı koda, kod yazıya dönüşüyor.

Yazı insanın evrimini ve türünü sürdürmesini sağlayan en etkin araç. İnsanlığın tüm bilgisini sonraki nesillere aktarmasını sağlayan araç yazı. Eğitimden devlet yönetimine, politikadan bilime ve sanata her şeyin temelinde yazı var. Sadece edebiyat değil, müzik de, dans da yazı. Simdi bilgisayar sanatları da yazı!. Başlangıçta yönetici sınıfın bir aracı olsa da, yazının bilgiyi kaydederek ve aktararak yarattığı demokratikleşme, bugünün bilişim ve iletişim teknolojileri ile daha da yetkinleşiyor. Medya sanatları ya da teknolojiyi araç edinen sanat, bu gelişimin tepe noktası; bilgiyi taşıyan kod sistemlerini çeşitlendiriyor, çoğaltıyor, açık ve ulaşılabilir kılıyor. Bunu sanatçının merakı becerisi ve yaratıcılıgı ile yapıyor: sanatçı teknolojiyi yönetici-elitin eline bırakmıyor; talep ediyor, ögreniyor, kullanıyor ve ulasılabilir hale getiriyor. O yüzden ‘maker’ da kendi-yapan da, hacker da sanatçıyla ortaklasıyor. Teknolojinin attığı her adımda, olumsuz gelişmelere dikkat çeken ve toplumu uyaran da yine sanatçı; iyi olasılıkları, olması gerekenleri gösterdiği gibi, kötü olasılıkları, farkında olmadan aleyhimize işleyenleri de gösteriyor.

Bu sergi sanatı eserleri aracılığıyla medya sanatçısının kullandıgı iki çesit yazıyı yanyana getiriyor: makine için yazılan yazı olan kod ile sanatçının eseri aracılıgıyla insan için yazdığı kod olan yazı.

en/
Writing has a long history encompassing 3500-4000 years, but contrary to belief, it did not emerge to allow the consideration of possibilities for a better life within the comprehensive realm of literature, nor to live on the richness oozing from the curves of human intelligence and creativity. Rather the first scripts were about the distribution records of beer and crops to workingmen. First used for the purpose of registering, writing then has become the communication tool of the ruling class to declare the laws related to the governance of the city. So before the literati, writing was used by accountants, lawmakers, statesmen and the ruling elite. In this context, writing records, notifies, announces and instructs. As with all new technologies, it is first used as a means for the ruling class. The democratization of writing and the introduction of its artifacts into the written word, became possible long after the discovery of writing.

Writing is a kind of code. The abstract aspect of coding and its relation to reality has changed across societies ever since its emergence. From cuneiform script to hypertext, from Egyptian hieroglyphics to C++, all is writing. A computer program is also a form of writing. That is why we call it coding or script; we code by writing just as we write by coding. Wherever metaphor you choose, it leads you to the other side… Writing is the code designed by humans for their own kind. Human beings use codes to get in touch with nature, animals, spirits, but they write only for their fellow humans.
With the introduction of digital technologies, another rupture occured in the evolution of writing. Not only can we communicate and interact by means of writing: but we write for the machine and in return the machine can write for us. With discussions about artificial intelligence, robotics, virtual reality and the post-human, speculation has opened up new contexts. Computers getting involved in the realm of affections by writing did not take as long as the evolution of writing; within the relatively short history of computers, the first love poem is written by Z22 in 1959. Konrad Zuse created one of the first computers, and Theo Luts coded it to write poems. This is the first time when writing was turned into code and code into writing.

Writing is the most effective tool to ensures the human evolution and reproduction. It also allows humans to transfer their knowledge to subsequent generations. From education to government, science and art, writing is essential for everything. Not only literature, but also music and dance are writing. Now writing is computer art as well! Although in the beginning it was a tool for the ruling class, the democratization that writing created by recording and transferring knowledge, gets more and more sophisticated with today’s information and communication technologies. Media arts or art employing the technology represent the pinnacle of this development; code systems that carry knowledge are diversified, duplicated, made open and accessible. This is achieved through the curiosity, skills and creativity of the artist: they do not let the technology remain as a tool for the ruling elite; they request, learn, use and make accessible. Therefore, ‘makers’, do-it-yourselfers, hackers unite in the artist. In every new step taken by the technology, artists point out negative developments and warn the society. They show the opportunities and necessities as well as negative possibilities, and all that is unwittingly detrimental.

This exhibition brings together two kinds of writing used by media artists: the code, which is the script written for the machine, and the code which is written by artists for appreciation by humans.